16.01.2019

4 rzeczy, których nie wiesz o szampanie

Jaki jest szampan, każdy widzi. Ot, drogie wino z bąbelkami. No właśnie nie zupełnie! Stoją bowiem za nim lata tradycji i szczególna kombinacja warunków naturalnych - klimatu, ukształtowania terenu czy gleby. Co ciekawe - niezwykle fascynujące okazało się dla mnie spojrzenie na wino z  perspektywy historycznej. Ten ważny aspekt stał się też głównym motywem poniższego wpisu, w którym spisałam

4 rzeczy, których (prawdopodobnie) nie wiesz o szampanie:

Ciekawostki o szampanie

1) Niegdyś w Szampanii  produkowano przede wszystkim wina czerwone


Może trudno w to uwierzyć, ale początkowo w Szampanii powstawały wina czerwone. Na dzisiejsze standardy były bardzo lekkie, o jasnej barwie. Tradycyjnie robiono je jesienią, ale fermentacja czasami szybko się zatrzymywała (ze względu na gwałtowne ochłodzenia i niespodziewane nadejścia zimy), by podczas wiosennej odwilży przebudzić się i fermentować dalej w butelkach, zyskując efekt musowania. Taki styl wina już na początku XVIII wieku stał się w Anglii niezwykle modny. Związany jest z tym następny punkt, ponieważ...
Ciekawostki o szampanie

2) Butelkę do szampana stworzyli Anglicy 


To dzięki Anglikom możemy dziś dystrybuować wina musujące na cały świat i najważniejsze - bezpiecznie je przechowywać. Wyobraź sobie, że w XVIII wieku aż połowa butelek szampana wybuchała podczas drugiej fermentacji. Działo się tak, ponieważ wykorzystywane przez Francuzów flaszki produkowano z bardzo cienkiego szkła, które nie wytrzymywało ciśnienia musiaków. 

Anglicy, w przeciwieństwie do Francuzów, dysponowali lepszej jakości produktem. Ich butelki miały grubsze ścianki i były zdecydowanie mocniejsze. Wiąże się to ściśle z wykorzystaniem przy dmuchaniu szkła opału węglowego, a nie drzewnego. Przejęcie i zastosowanie tej techniki przez Francuzów chociaż częściowo ograniczyło niespodziewane, aczkolwiek powszechne eksplozje. Zdarzały się one jednak nadal albowiem...

Ciekawostki o szampanie

3) Jeszcze na początku XIX wieku producenci nie mieli całkowitej kontroli nad procesem powstawania szampanów 


W XVIII wieku popularność tych musujących win ogromnie wzrosła. Już wtedy były postrzegane jako synonimem luksusu - bardzo drogie i dostępne jedynie w ograniczonej ilości. Uwielbiały je koronowane głowy, władcy w całej Europie i na świecie. Dlaczego więc producenci z Szampanii nadal skupiali się na spokojnych winach szarych (vin gris) lub czerwonych? Według szacunków Bonala, pod koniec osiemnastego wieku, wina musujące stanowiły jedynie 6% jego rocznej produkcji! 

Otóż wytwarzanie musiaków usiane było licznymi trudnościami, a cały proces był dla producentów nazbyt nieprzewidywalny. Ponieważ nie umieli jeszcze w precyzyjny sposób określić ilości drożdży i cukru w butelce, nie potrafili też kontrolować finalnej siły musowania. Niektóre z win nie posiadały więc bąbelków w ogóle, inne miały ciśnienie tak potężne, że rozsadzały butelki (nawet te z grubego szkła) z ogromną siłą. Było to niebezpiecznie do tego stopnia, że pracownicy doglądający szampańskich piwnic, nakładali ochronne maski wykonane z żelaza i drutu. Nie prędzej niż w 1820/1830 roku producenci odkryli, że dodając trochę cukru do butelki z winem, są w stanie sami wywołać drugą fermentację. A dopiero pod koniec XIX wieku nauczyli się przeliczać jaka dokładnie ilość cukru da im pożądane musowanie!  Dlatego też wszystko wskazuje na to, że...


Ciekawostki o szampanie

4) Dom Pérignon nie odkrył szampana, ani nie opracował tradycyjnej metody jego produkcji


"Piję gwiazdy!" - miał zakrzyknąć Dom Pérignon odkrywszy sekret powtórnej fermentacji. Niestety, historycy zajmujący się tematem twierdzą, że "ojciec szampana" nigdy tak na prawdę go nie produkował. Przynajmniej nie intencjonalnie. 

Dom Périgon urodził się w 1639 roku. Od 1668 roku, aż do śmierci w 1715, odpowiedzialny był za winnice i piwnice klasztoru położonego w sercu Szampanii. Do dziś nie zachowały się jakiekolwiek notatki osławionego zakonnika. O tym jakie metody w zakresie produkcji wina stosował Dom Pérignon traktuje księga spisana (prawie 10 lat po jego śmierci) przez jednego z uczniów. Rady w niej zawarte były na ówczesne czasy wręcz rewolucyjne. Oprócz instrukcji jak sadzić i prowadzić winorośl, znalazł się m.in. zapis o zakazie całkowitego wypełniana koszyków podczas zbiorów (by nie doprowadzić do zgniecenia owoców), czy dyspozycja by grona w drodze do prasy chronić przed zbyt wysoką temperaturą i słońcem. Nie ma tam jednak choćby najmniejszej wzmianki o produkcji wina musującego czy powtórnej fermentacji. Tak naprawdę nie istnieją żadne źródła sprzed 1821 roku, które określałyby słynnego mnicha mianem "wynalazcy" szampana. Oczywiście - prymitywne formy musiaków istniały już za życia Dom Pérignona, lecz nikt nie musiał ich "odkrywać". Z winami musującymi spotykano się bowiem w Szampanii "od zawsze" - powstawały samoistnie, ale były postrzegane jako wada, której próbowano różnymi sposobami zapobiegać.

Ciekawostki o szampanie

Świat wina potrafi być naprawdę inspirujący,  mam więc cichą nadzieję, że zdołałam chociaż trochę  Cię zaskoczyć. To tylko 4 punkty - mały urywek z początków bogatej historii regionu, jednakże mam nadzieję - kładący światło na istotę  szampana i jego wyjątkowość.
Jesteś zainteresowany przedstawieniem Winnej Wiedzy w taki sposób? Czekam na opinie!

Zaintrygował Cię temat szampanów i win musujących? Sprawdź również:


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

-->